PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
Reżyserka, scenarzystka, aktorka, tłumaczka, bliska przyjaciółka i współpracowniczka Krzysztofa Kieślowskiego oraz Andrzeja Wajdy, który – jak wyznała – w ciężkich chwilach chciał ją adoptować. Doktor honoris causa Uniwersytetu Brandeis w Wultham (Massachusetts) i Wydziału Filmu i Telewizji Akademii Sztuk Scenicznych (FAMU) w Pradze, przewodnicząca zarządu Europejskiej Akademii Filmowej. Agnieszka Holland 28 listopada obchodzi swoje 70. urodziny.
Urodziła się w Warszawie, studiowała w Pradze, pracuje w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, we Francji, w Niemczech, Czechach, Słowacji oraz – oczywiście – w Polsce. Ma na swym koncie blisko czterdzieści filmów i seriali. Przyniosły jej istną lawinę nagród i wyróżnień, m.in. czeskie Lwy, polskie Orły, niemieckiego Niedźwiedzia, a także gdyńskie Złote Lwy i chicagowskie… Złote Zęby. Jej filmy trzykrotnie nominowano do Oscara, a „Europę, Europę” uhonorowano w Hollywood – Złotym Globem.

Jest absolwentką Wydziału Reżyserii FAMU w Pradze (1971). Jej filmem dyplomowym był „Grzech Boga” (1970), zainspirowany prozą Izaaka Babla. Pracę w kinematografii rozpoczęła jako asystentka Krzysztofa Zanussiego przy realizacji „Iluminacji” (1973). Jako reżyserka zadebiutowała średniometrażowym filmem telewizyjnym „Wieczór u Abdona” (1975), nastrojową ekranizacją opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza, które rozgrywa się w latach dwudziestych ubiegłego wieku. Zanim nakręciła swój pierwszy pełnometrażowy film kinowy – „Aktorzy prowincjonalni” (1978), uczestniczyła w dwóch pracach zbiorowych, tworząc „Dziewczynę i «Akwariusa»” w nowelowych „Obrazkach z życia” (1975) – historię ucieczki z domu nastolatki podążającej za swym muzycznym idolem, oraz współreżyserując – z Jerzym Domaradzkim i Pawłem Kędzierskim – „Zdjęcia próbne” (1976), interesującą opowieść o parze młodych ludzi usiłujących zagrać w filmie, a także zrealizowała samodzielnie dwa współczesne dramaty psychologiczne dla telewizji: „Niedzielne dzieci” (1976), w których poruszyła problem adopcji, i „Coś za coś” (1977) – wnikliwe studium małżeństwa bezdzietnego z wyboru.

„Aktorzy prowincjonalni” (Wielki Jantar w Koszalinie, nagroda FIPRESCI w Cannes), przenikliwa opowieść o prowincjonalnym zespole teatralnym przygotowującym wystawienie „Wyzwolenia” Stanisława Wyspiańskiego pod kierunkiem znanego reżysera ze stolicy, to bez wątpienia jeden z najciekawszych debiutów w dziejach polskiej kinematografii, który stał się zarazem czołowym dokonaniem niezwykle prężnego na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku kina moralnego niepokoju. Jego twórcy, często stosując popularną figurę retoryczną – pars pro toto – starali się wiarygodnie opowiadać o polskiej rzeczywistości tamtych lat. Dla widzów było jasne, że film „Aktorzy prowincjonalni” nie jest poświęcony wyłącznie lokalnym komediantom, a „Wodzirej” (1977) Feliksa Falka – inny sztandarowy tytuł tego kierunku – analizie rodzimego życia estradowego.

Kolejny film Agnieszki Holland – „Gorączka” (1980; Złote Lwy w Gdańsku, Srebrny Niedźwiedź dla Barbary Grabowskiej za główną rolę kobiecą w Berlinie, 1981) to efektowna ekranizacja „Dziejów jednego pocisku” Andrzeja Struga. Rewolucja 1905 roku. W konspiracyjnej pracowni powstaje bomba. Na każdego, kto się z nią zetknie, spadnie nieszczęście... I następny film – telewizyjna „Kobieta samotna” (1981; Nagroda Specjalna oraz laury aktorskie dla Marii Chwalibóg i Bogusława Lindy w Gdyni) – zmiana epoki, ale nie zmiana nastroju, coraz bardziej przygnębiającego. Ta opowieść o uczuciu dwojga – samotnie wychowującej dziecko listonoszce i młodym renciście – odtrąconych i boleśnie doświadczonych przez los ludzi to jeden z najczarniejszych obrazów życia w socjalistycznej Polsce.

Stan wojenny zastał reżyserkę za granicą. Postanowiła tam zostać, co spowodowało, że władze wojskowe uznały ją za wroga socjalistycznej ojczyzny. Kolejne filmy zaczęła więc realizować na obczyźnie: w Niemczech – „Gorzkie żniwa” (1985), we Francji – „Zabić księdza” (1988), „Europa, Europa” (1990), „Olivier, Olivier” (1991), „Całkowite zaćmienie” (1995), w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (często w koprodukcji z kinematografiami zachodnimi) – „Tajemniczy ogród” (1993), „Plac Waszyngtona” (1997), „Trzeci cud” (1999), „Strzał w serce” (2001), „Julia wraca do domu” (2002), „Kopia mistrza” (2005).

Holland jest ponadto autorką wielu odcinków popularnych amerykańskich seriali telewizyjnych, m.in. „The Wire” (2004-2008), „Cold Case” (2004-2009), „Treme” (2010-1011), „The Killing” (2011-2012), „House of Cards” (2017), a także reżyserką miniserialu „Rosemary’s Baby” (2014). Dla rodzimej kinematografii nakręciła razem z córką Kasią Adamik – w koprodukcji z czeską, słowacką i węgierską – „Janosika. Prawdziwą historię” (2009), a dwa lata wcześniej – tym razem wspólnie z córką, siostrą Magdaleną Łazarkiewicz i Borysem Lankoszem – niezwykle udany współczesny serial polityczny „Ekipa” (2011).

„W ciemności” (2011), zrealizowana w koprodukcji polsko-kanadyjsko-niemieckiej dramatyczna opowieść o lwowiaku pomagającym ukrywać się w kanałach grupie Żydów z getta, przyniosła jej lawinę prestiżowych nagród (m.in. w Gdyni, Mar del Plata, Valladolid), z oscarową nominacją na czele (2012); „Pokot” (2017), efektowna ekranizacja bestsellerowej książki Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych” – nie mniej pokaźną kolekcję festiwalowych trofeów (m.in. w Berlinie, Chicago, Montrealu, Valladolid, Gdyni, Łagowie, Tarnowie).

Holland jest również autorką scenariuszy, które na ekran przenieśli inni twórcy, m.in. „Anny” (1987), amerykańskiego filmu Yurka Bogayevicza, oraz „Korczaka” (1990) Andrzeja Wajdy. Jako aktorka zagrała m.in. w „Bliźnie” (1976) Krzysztofa Kieślowskiego i „Przesłuchaniu” (1982) Ryszarda Bugajskiego.

„Najważniejsze są emocje” – często powtarza. A emocje są uniwersalne oraz ponadczasowe. I taka jest jej sztuka. Okazuje się, że również ponadgraniczna. Czesi stwierdzili, że nakręcony przez nią „Gorejący krzew” to najbardziej czeski z czeskich filmów, a mieszkańcy Nowego Orleanu, że tak znakomity i wiarygodny serial jak „Treme” mógł zrobić tylko czarnoskóry reżyser, który urodził się w ich mieście.

„Aktualne dla współczesnego widza są pytania dotyczące tożsamości, wolności, odwagi i poświęcenia dla idei – oraz ceny tego poświęcenia, pytania dotyczące tchórzostwa, tego, co jest bohaterstwem, kiedy bohater uznany jest przez społeczność, czy ludzie niepoddani totalitarnej presji równie łatwo decydują się na kompromisy” – powiedziała dla portalu Culture.pl przed pięciu laty. Te słowa nie straciły nic ze swej aktualności, czego dowodem choćby jej najnowszy serial – wyreżyserowany wspólnie z Kasią Adamik, Olgą Chajdas i Agnieszką Smoczyńską – „1983”, którego premiera zbiegła się z jej urodzinami. Wszystkiego najlepszego, kolejnych świetnych filmów!
Jerzy Armata
SFP
Ostatnia aktualizacja:  27.11.2018
Zobacz również
fot. Borys Skrzyński/SFP
Miłośnicy kina dla młodego widza zmierzają na Ale Kino!
W Holandii królują polskie filmy
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2019
Scroll