PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
Anna Seniuk otrzyma Nagrodę Honorową Prowincjonaliów. 24. edycja Festiwalu odbędzie się w dniach 1 – 4 lutego 2017 roku w Kinie Trójka we Wrześni.
Anna Seniuk debiutowała w filmie w 1963 roku drobną rolą Magdy w pierwszej z dwóch części filmu "Weekendy", tej reżyserowanej przez Jana Rutkiewicza. Nieco większe pojawiły się chwilę później – kelnerki w "Niekochanej" (1966) Janusza Nasfetera, Magdalenki w "Lalce" (1968) Wojciecha J. Hasa  czy służącej Józi w "Romantycznych"  (1970) Stanisława Różewicza. Jak zauważył wtedy wybitny krytyk Konrad Eeberhardt, aktorka zaczęła pracę od ról rozmaitych prostych dziewcząt, nieskomplikowanych młodych kobiet, których wiele na dalszym planie ekranu, podkreślając, że to repertuar nie dla niej. Za moment okazało się, że miał rację -  w 1971 roku Seniuk zagrała pierwszą dużą rolę w filmie. Był to "Kardiogram" Romana Załuskiego, w którym była żoną nauczyciela z małego miasteczka, a jednocześnie osobą blisko związaną z miejscowym lekarzem. Prowadząc podwójne życie, odważne i niezależne, jej bohaterka Teresa przeciwstawiała się małomiasteczkowej obyczajowości. Rola bardzo prawdziwa psychologicznie, a zarazem śmiała w eksponowaniu fizyczności, co poruszało wtedy masową publiczność, złaknioną w epoce PRL-u ekranowego Erosa.


fot. kadr z filmu "Lalka", Studio Filmowe Pryzmat

W latach 70. ubiegłego wieku Anna Seniuk zdobyła wielka popularność rolą Madzi, żony inżyniera Karwowskiego w kultowym do dzisiaj serialu telewizyjnym "Czterdziestolatek" (1974) Jerzego Gruzy, innego naszego niedawnego laureata Nagrody Jańcia Wodnika. To rola specyficzna, bo pokazująca kobietę jako istotę oddaną całkowicie swemu mężowi, której życie jest podporządkowane roli matki i żony. Jednak Seniuk obroniła swą bohaterkę wdziękiem, bezpretensjonalnością, żywiołowością kogoś, kto chce żyć zarazem nowocześnie i tradycyjnie, mieć dostęp do profitów z modernizującej się na kredyt Polski epoki Edwarda Gierka, ale jednocześnie stabilizującej momenty rodzinnego rozchwiania postawą cool-matrony. Te paradoksy widoczne w konstrukcji jej roli pozwoliły ocalić ją przez lata. Do dzisiaj wielu rodaków przygląda się telewizyjnej rodzinie Karwowskich jak w lustrze, uznając prymat  postaci Magdy nad jej nieco safandułowatym mężem.


fot. kadr z serialu "Czterdziestolatek", Zespół Filmowy X

Aktorka nie dała się zaszufladkować opinii publicznej w tej roli i w drugiej połowie wspomnianej dekady udowodniła, że jest także mistrzynią ról psychologicznych. Szczególnie zapada w pamięć jej Antonina, wciąż jeszcze młoda kobieta ze środowiska wiejskiego, decydująca się dla dobra syna na emigrację zarobkowa do Kanady. Wstrząsający film Ewy i Czesława Petelskich "Bilet powrotny" (1978) opiera się w dużej mierze na jej roli, matki tak bardzo kochającej syna, jak się okaże utracjusza, że godzącej się dla poprawy jego losu materialnego tu w Polsce, oddać siebie niechcianemu krajowi i mężczyźnie. To nie jest martyrologiczny obraz matki, jakich wiele w naszej kulturze, to obraz kogoś, kogo życie wewnętrzne i zewnętrzne musi być zamknięte na kłódkę i odłożone na bok dla dobra egoistycznego dziecka.

Chwilę później w dorobku Anny Seniuk pojawiają się kolejne wspaniałe role, nie zawsze pierwszoplanowe, zawsze jednak pierwszorzędne, niwelujące ten podział. Tak jest z jej Julcią, tym razem kobietą silną wewnętrznie w otoczeniu niekoniecznie podobnie usposobionych do życia bohaterek "Panien z Wilka" (1979) Andrzeja Wajdy, zrobionych według prozy Jarosława Iwaszkiewicza, gdzie aktorka dotrzymywała klasy pozostałym trzem kobietom, grając m.in. w towarzystwie Mai Komorowskiej (swoją drogą jeszcze jednej naszej Laureatki sprzed kilku lat). Z kolei w adaptacji filmowej powieści Edwarda Redlińskiego "Konopielka" (1981), zrealizowanej przez Witolda Leszczyńskiego była twardo stąpająca Handzią w wiejskiej osadzie Taplary, która musiała poskromić swego męża Kaziuka (Krzysztof Majchrzak), tęskniącego do nowych obyczajów. To rola w tonacji komediowej, której aktorka była często wierna także w teatrze, zwłaszcza w adaptacjach sztuk Aleksandra Fredry. Wyrazista była także w dużym epizodzie jako sklepowa Zosia w "Pełni" (1979) Andrzeja Kondratiuka. Leszczyński i Kondratiuk to, zauważmy, nie tylko outsiderzy naszego kina, ale i niekonwencjonalni piewcy życia na prowincji, z dala od stołecznego zgiełku; Seniuk, po roli w „wielkomiejskim” "Czterdziestolatku", świetnie się odnajdywała w zupełnie odmiennych krajobrazowo i kulturowo klimatach. To tylko potwierdza jest wszechstronność, którą to opinię można jeszcze wzmocnić przywołaniem ról kostiumowych, takich jak Marysieńka w "Ojcu królowej" (1979) Wojciecha Solarza, niesłusznie niedocenianej komedii przygodowej z czasów XVII-wiecznej Polski czy - mniejszą w skali – rolą gospodyni Marceli w "Sobolu i pannie" (1983) Huberta Drapelli, rozgrywającym się na Litwie przełomu XIX i XX wieku.

Partnerem  24. edycji Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej "Prowincjonalia 2017", który odbędzie się w dniach 1 - 4 lutego 2017 roku we Wrześni, jest Stowarzyszenie Filmowców Polskich.
 
Jacek Nowakowski, mr
Ostatnia aktualizacja:  9.01.2017
Zobacz również
fot. Agencja Aktorska Passa/materiały prasowe
"Łotr 1" zwycięża w ostatni weekend roku
Śledziu” Śledziński: storyboard łatwiejszy niż komiks
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2019
Scroll