Jan Englert laureatem Sofia Award

Nagroda Sofia Award przyznawana jest od 2005 roku z inicjatywy władz miasta Sofia i Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Sofii. Do tej pory uhonorowano nią 72 osoby zasłużone dla kina międzynarodowego i bułgarskiego. W gronie laureatów znajdziemy wybitnych reżyserów m.in. Petera Greenwaya, Wima Wendersa, Abla Ferrarę, Alana Parkera, Jiri'ego Menzla, Terry'ego Gilliama i Theo Angeopulosa, a także aktorskie sławy, jak Claudia Cardinale, Vanessa Redgrave czy Geraldine Chaplin. Wśród nagrodzonych są także polscy twórcy: Krzysztof Zanussi i Agnieszka Holland. Teraz do tego znamienitego grona dołączył właśnie Jan Englert. 

Obchodzący w tym roku 83 urodziny aktor na wielkim ekranie debiutował dokładnie 70 lat temu – rolą w „Kanale” Andrzeja Wajdy. Jego dorobek filmowy liczy ponad sto pozycji, wśród których są takie tytuły, jak „Doktor Judym” Włodzimierza Haupego, „Akcja pod Arsenałem”, „Wielka wsypa” i „Szczur” – wszystkie trzy w reżyserii Jana Łomnickiego, „Magnat” Filipa Bajona, „Komedia małżeńska” Romana Załuskiego, dwie części „Kilera” oraz „Ambassada” Juliusza Machulskiego, a także „Tatarak” i „Katyń” Andrzeja Wajdy. Przez całą karierę związany był ze stołecznymi scenami teatrów Współczesnego, Narodowego (w latach 2003-2025 był jego dyrektorem artystycznym) i Polskiego, na których stworzył wiele wybitnych kreacji, a także wyreżyserował szereg znakomitych spektakli. Największą popularność przyniosły mu jednak role w serialach: „Polskie drogi” Janusza Morgensterna, „Noce i dnie” Jerzego Antczaka, „Lalka” Ryszarda Bera, „Rodzina Połanieckich” Jana Rybkowskiego oraz „Matki, żony i kochanki” Juliusza Machulskiego.

W Bułgarii Englert cieszy się szczególną estymą za sprawą głównej roli w filmie „Dusze utracone” Wylo Radewa. Dziejący się w czasach wojny domowej w Hiszpanii obraz to jedno z najchętniej oglądanych dzieł bułgarskiej kinematografii, mające do dziś status dzieła kultowego. Udział w filmie Radewa w 1975 roku przyniósł Englertowi Nagrodę dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Warnie. Przez wiele lat było to jedyne wyróżnienie za rolę filmową w jego dorobku. 

Zmieniło to zrealizowane w Studiu Munka SFP „Skrzyżowanie” Dominiki Montean-Pańków, w którym Jan Englert wciela się w emerytowanego chirurga, którego poukładane życie wywraca się do góry nogami po wypadku samochodowym. Kreację tę nagrodzono w 2025 roku na Międzynarodowym Festiwalu Kina Niezależnego Off Camera w Krakowie za „świeżą i poruszającą interpretację człowieka przechodzącego przez trudną życiową sytuację”. 

ZWIASTUN:

„Skrzyżowanie” zrealizowane zostało w Studiu Munka SFP w koprodukcji z CANAL+ Polska, Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz firmą BETA-ART - Beata Ścibakówna. Film otrzymał dotację z Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Współfinansowany jest również z Funduszy Europejskich i Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.