PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Komunikaty
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
Maciej Karpiński, człowiek wielu talentów – znakomity scenarzysta, prozaik, dramaturg, krytyk, pedagog, producent, lubiący się pojawiać jako aktor w epizodach bliskich mu filmów, wieloletni dyrektor artystyczny Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, były wiceprezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich (1989-1994), a obecnie Przewodniczący Zarządu Koła Scenarzystów SFP, 21 listopada 2020 roku obchodzi swoje 70. urodziny.
Maciej Karpiński urodził się w Warszawie, jest absolwentem historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego (1974). Jako literat debiutował w 1969 roku tekstami kabaretowymi w Studenckim Teatrze Satyryków (STS). W latach 80. ubiegłego wieku wykładał na wielu uniwersytetach amerykańskich, od 1991 roku prowadzi zajęcia w łódzkiej Szkole Filmowej.

Jako scenarzysta zadebiutował w 1976 roku krótkim filmem animowanym Piotra Pawła Lutczyna, parafrazującym znane przysłowie – „Nosił wilk razy kilka”. Jest autorem scenariuszy wielu filmów telewizyjnych, m.in.: „Długa noc poślubna” (1976) Jerzego Domaradzkiego, „Głos” (1991) Janusza Kondratiuka, a – nade wszystko – „Kobiety samotnej” (1981) Agnieszki Holland, gorzkiej opowieści o uczuciu dwojga – samotnie wychowującej dziecko listonoszce i młodym renciście – odtrąconych i boleśnie doświadczonych przez los ludzi, jednego z najczarniejszych obrazów życia w socjalistycznej Polsce.

Karpiński jest autorem scenariuszy dwóch odcinków interesującego cyklu „Święta polskie”: „Cud purymowy” (2000) Izabelli Cywińskiej oraz „Miss mokrego podkoszulka” (2002) Witolda Adamka. Jego pełnometrażowym debiutem kinowym był – uhonorowany Srebrnym Lampartem i nagrodą FIPRESCI w Locarno (1978) – „Pokój z widokiem na morze” (1977) Janusza Zaorskiego, dramatyczna historia ratowania samobójcy ukazana poprzez przedstawienie odmiennych poglądów dwóch psychiatrów dotyczących zakresu ingerencji w ludzką prywatność. Za scenariusz „Cór szczęścia” (1999) Márty Mészáros, zrealizowanych w koprodukcji polsko-węgiersko-niemieckiej – przejmującej opowieści o Rosjance, która by zapewnić sobie i córce byt w Polsce, decyduje się zostać prostytutką – otrzymał nominację do Polskiej Nagrody Filmowej Orzeł w kategorii: najlepszy scenariusz.

Jest współautorem scenariuszy dwóch filmów Andrzeja Wajdy: „Pierścionek z orłem w koronie” (1992), ekranizacji powieści Aleksandra Ścibora-Rylskiego „Pierścionek z końskiego włosia”, oraz „Nastazja” (1994), filmowej adaptacji „Idioty” Fiodora Dostojewskiego, zrealizowanej przez polskiego reżysera w Japonii. Po dwa scenariusze Karpińskiego przenieśli na ekran Feliks Falk („Koniec gry”, 1991; „Daleko od siebie”, 1995) i Jan Kidawa-Błoński („Różyczka”, 2010; „W ukryciu”, 2013). Warto wspomnieć, że „Różyczka”, zainspirowana prawdziwymi zdarzeniami historia miłosnego trójkąta, w którym znaleźli się: znany literat, kobieta, którą kochał, a ona go zdradzała (była agentką służby bezpieczeństwa), oraz oficer Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, została uhonorowana Grand Prix na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2010).

Karpiński jest także współscenarzystą głośnego „Strajku” (2006) Volkera Schlöndorffa, snującego losy pewnej odważnej kobiety (jej pierwowzorem jest Anny Walentynowicz), która stała się jednym z symboli polskiego Sierpnia. Niebawem premiera długo wyczekiwanego serialu „Osiecka” według scenariusza napisanego przez dwóch Maciejów – Karpińskiego i Wojtyszkę, a wyreżyserowanego przez Roberta Glińskiego i Michała Rosę.

Maciej Karpiński pojawił się także – jako aktor – w kilkunastu polskich filmach w rolach epizodycznych, m.in. w „Zdjęciach próbnych” (1976) Agnieszki Holland, Pawła Kędzierskiego i Jerzego Domaradzkiego zagrał II reżysera, w „Portrecie podwójnym” (2000) Mariusza Fronta – producenta, w „Złotym runie” (1999) Janusza Kondratiuka – jubilera, w „Długu” (1999) Krzysztofa Krauzego – właściciela pizzerii, w „Przeprowadzkach” (2001) Leszka Wosiewicza – dyrektora hotelu Bristol, a w „Sercu na dłoni” (2008) Krzysztofa Zanussiego – profesora.

Autor tego ostatniego filmu tak wyraził się o książce Karpińskiego „Scenariusz. Niedoskonałe odbicie filmu”: „Napisana lekko i przyjemnie, stwarza złudne wrażenie, że pisania do filmu każdy może się po prostu nauczyć. W rzeczywistości tak nie jest. Podręcznik pisania scenariuszy może się przydać tylko niewielu, którzy mają coś do powiedzenia i nie wiedzą, jak to wyrazić”. A Andrzej Wajda dodał: „Niby wie się to wszystko, ale dobrze dobrane przykłady, cytaty i wartki sposób opowiadania czynią całość bardzo pouczającą, a na naszym gruncie wprost niezastąpioną”.

Karpiński jest scenarzystą obsypanego festiwalowymi trofeami, m.in. w Gdyni, Chicago, Cottbus i Paryżu, „Najlepszego” (2017) Łukasza Palkowskiego. Zatem z okazji urodzin kolejnych scenariuszy, książek, ról, oczywiście najlepszych!
Jerzy Armata
SFP
Ostatnia aktualizacja:  17.11.2020
Zobacz również
fot. Małgorzata Mikołajczyk/SFP
Maciej Strzembosz – od scenariusza do produkcji
Gdynia. Brak bezpłatnych akredytacji dla członków SFP
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2021
Scroll