PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Komunikaty
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
WYDARZENIA
  11.04.2019
Najbliżsi oraz przedstawiciele środowisk twórczych pożegnali dzisiaj Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego - reżysera i scenarzystę, zarówno filmów dokumentalnych, jak i fabularnych, a także znawcę i konesera kina, przez wiele lat pełniącego funkcję przewodniczącego Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych oraz wieloletniego członka Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Twórca zmarł 2 kwietnia 2019 roku w wieku 85 lat.
Msza święta odbyła się 11 kwietnia o godz. 12.00 w Kościele Środowisk Twórczych na Placu Teatralnym w Warszawie. Andrzej Trzos-Rastawiecki został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie. Zmarłego żegnali m.in. Daniel Olbrychski, Anna Nehrebecka czy Ewa Wiśniewska.

fot. Sylwia Olszewska/SFP

***

Andrzej Trzos-Rastawiecki z urodzenia był lwowiakiem, reżyserię w łódzkiej Szkoły Filmowej poprzedził studiami na Politechnice Krakowskiej. Praktykę zawodową rozpoczął na planie „Rzeczywistości” (1960) Antoniego Bohdziewicza, „Jadą goście, jadą” (1962) Stanisława Lotha oraz „Dwóch żeber Adama” (1963) Janusza Morgensterna.

Samodzielnie debiutował krótkim dokumentem „Wokół sprawy” (1963), poświęconym bulwersującemu problemowi nielegalnego usuwania ciąży przez znachorów. Ma na swym koncie ponad czterdzieści dokumentów, m.in. „Egzamin” (1969), nagrodzony w Krakowie i Guadalajara, oraz „Championa” (1970) – w Cortina d’Ampezzo i Zakopanem. Dużo miejsca w jego dorobku dokumentalnym zajmują filmy poświęcone Janowi Pawłowi II („Papież z Polski”, 1979; „Pielgrzym”, 1979; „Credo”, 1983; „Pontyfikat”, 1996). W swych pierwszych dokumentach opowiadał głównie o problemach ludzi młodych („Korowód”, 1967; „Michał”, 1968; „Egzamin”, 1969; „Anna”, 1969), w ostatnich zaś przypominał ciemne plamy z niedawnej naszej historii („Zbudujemy socjalizm”, 2005; „Konfrontacja”, 2005; „Ballada o prawdziwym kłamstwie”, 2007).

Jako fabularzysta debiutował mocnym „Trądem” (1971), pełną suspensu opowieścią o tropieniu przestępczej bandy, wyróżnioną na I Międzynarodowych Spotkaniach Filmowych „Młodzież na Ekranie” w Koszalinie (1973) za „odważne podjęcie drażliwego problemu społecznego”. Kolejny, „Zapis zbrodni” (1974), niemal dokumentalna rekonstrukcja zbrodni popełnionej przez dwóch młodych chłopców z podłódzkiej wsi, przyniosła mu Grand Prix Wielki Jantar 3. edycji koszalińskiego festiwalu (1975), a także laury w Mannheim (Dukat Filmowy, nagroda FIPRESCI, 1974), Gdańsku (Srebrne Lwy oraz nagroda za zdjęcia dla Zygmunta Samosiuka, 1974) i Łagowie (1975). Dużym sukcesem okazał się też jego trzeci film fabularny „Skazany” (1975), w którym podejmuje kontrowersyjny problem etycznej oceny samobójstwa, nagrodzony na festiwalach w Gdańsku, Łagowie, San Sebastian (1976) i Warnie (1977).

Z historycznych zainteresowań reżysera wynikła – utrzymana w paradokumentalnej poetyce – opowieść o Stefanie Starzyńskim, zatytułowana „…gdziekolwiek jesteś, panie Prezydencie…” (1978), uhonorowana w Gdańsku (1978) Nagrodą Specjalną Jury i laurem za zdjęcia dla Zygmunta Samosiuka oraz w Cordobie (1978) – Nagrodą Główną. „Film ten nie jest dokładną rekonstrukcją zdarzeń historycznych. Obok postaci prawdziwych występują w nim postacie zmyślone. Chcielibyśmy, aby w ich losach odbiły się losy ludzi, którzy żyli, walczyli i umierali w Warszawie we wrześniu 1939 roku…" – plansza tej treści rozpoczyna ten przejmujący film.

Kolejne Srebrne Lwy Gdańskie przyniósł Trzosowi-Rastawieckiemu mocny dramat „Jestem przeciw” (1985) rozgrywający się w środowisku młodych narkomanów. Cztery lata później nakręcił dramat obyczajowo-społeczny „Po upadku. Sceny z życia nomenklatury” (1989), oparty na powieści Tadeusza Siejaka „Próba”, a następnie po serii niezwykle interesujących dokumentów (m.in. „Lider”, 1990; „Pułkownik Kukliński”, 1997, „…powinniście być wdzięczni Stalinowi”, 1999) – 8-odcinkowy serial biograficzny „Marszałek Piłsudski” (2001), gdzie w tytułowego bohatera wcieliło się dwóch aktorów: młodego zagrał Mariusz Bonaszewski, starego – Zbigniew Zapasiewicz.

Andrzej Trzos-Rastawiecki był mistrzem łączenia środków wyrazowych kina dokumentalnego i fabularnego, czego najlepszym przykładem jego dokumenty, fabuły, a także opowieści znajdujące się gdzieś na styku tych dwóch rodzajów kina, jak „…gdziekolwiek jesteś, panie Prezydencie…” czy „Marszałek Piłsudski”. W 2012 roku podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni został uhonorowany nagrodą za całokształt twórczości, a rok później odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla polskiej kultury oraz osiągnięcia filmowe.
AK
SFP
Ostatnia aktualizacja:  11.04.2019
Zobacz również
fot. Sylwia Olszewska/SFP
38. Młodzi i Film: Retrospektywa Piotra Szulkina
„Jeszcze dzień życia” na DVD
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2020
Scroll