PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Komunikaty
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
POŻEGNANIA
  3.04.2019
Andrzej Trzos-Rastawiecki, reżyser i scenarzysta, zarówno filmów dokumentalnych, jak i fabularnych, także znawca i koneser kina, przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych, wieloletni członek Stowarzyszenia Filmowców Polskich, zmarł 2 kwietnia 2019. Miał 85 lat.
Msza święta odbędzie się w czwartek 11 kwietnia o godz. 12.00 w Kościele Środowisk Twórczych na Placu Teatralnym w Warszawie, następnie przejazd na Powązki Wojskowe (ul. Powązkowska 43/45). Około 14.00 wyruszy kondukt spod bramy głównej cmentarza do grobu w Alei Zasłużonych.

***

Z urodzenia jest lwowiakiem, reżyserię w łódzkiej Szkoły Filmowej poprzedził studiami na Politechnice Krakowskiej. Praktykę zawodową rozpoczął na planie „Rzeczywistości” (1960) Antoniego Bohdziewicza, „Jadą goście, jadą” (1962) Stanisława Lotha oraz „Dwóch żeber Adama” (1963) Janusza Morgensterna.

Samodzielnie debiutował krótkim dokumentem „Wokół sprawy” (1963), poświęconym bulwersującemu problemowi nielegalnego usuwania ciąży przez znachorów. Ma na swym koncie ponad czterdzieści dokumentów, m.in. „Egzamin” (1969), nagrodzony w Krakowie i Guadalajara, oraz „Championa” (1970) – w Cortina d’Ampezzo i Zakopanem. Dużo miejsca w jego dorobku dokumentalnym zajmują filmy poświęcone Janowi Pawłowi II („Papież z Polski”, 1979; „Pielgrzym”, 1979; „Credo”, 1983; „Pontyfikat”, 1996). W swych pierwszych dokumentach opowiadał głównie o  problemach ludzi młodych („Korowód”, 1967; „Michał”, 1968; „Egzamin”, 1969; „Anna”, 1969), w ostatnich zaś przypominał ciemne plamy z niedawnej naszej historii („Zbudujemy socjalizm”, 2005; „Konfrontacja”, 2005; „Ballada o prawdziwym kłamstwie”, 2007).

Jako fabularzysta debiutował mocnym „Trądem” (1971), pełną suspensu opowieścią o tropieniu przestępczej bandy, wyróżnioną na I Międzynarodowych Spotkaniach Filmowych „Młodzież na Ekranie” w Koszalinie (1973) za „odważne podjęcie drażliwego problemu społecznego”. Kolejny, „Zapis zbrodni” (1974), niemal dokumentalna rekonstrukcja zbrodni popełnionej przez dwóch młodych chłopców z podłódzkiej wsi, przyniosła mu Grand Prix Wielki Jantar 3. edycji koszalińskiego festiwalu (1975), a także laury w Mannheim (Dukat Filmowy, nagroda FIPRESCI, 1974), Gdańsku (Srebrne Lwy oraz nagroda za zdjęcia dla Zygmunta Samosiuka, 1974) i Łagowie (1975). Dużym sukcesem okazał się też jego trzeci film fabularny „Skazany” (1975), w którym podejmuje kontrowersyjny problem etycznej oceny samobójstwa, nagrodzony na festiwalach w Gdańsku, Łagowie, San Sebastian (1976) i Warnie (1977).

Z historycznych zainteresowań reżysera wynika – utrzymana w paradokumentalnej poetyce – opowieść o Stefanie Starzyńskim, zatytułowana „…gdziekolwiek jesteś, panie Prezydencie…” (1978), uhonorowana w Gdańsku (1978) Nagrodą Specjalną Jury i laurem za zdjęcia dla Zygmunta Samosiuka oraz w Cordobie (1978) – Nagrodą Główną. „Film ten nie jest dokładną rekonstrukcją zdarzeń historycznych. Obok postaci prawdziwych występują w nim postacie zmyślone. Chcielibyśmy, aby w ich losach odbiły się losy ludzi, którzy żyli, walczyli i umierali w Warszawie we wrześniu 1939 roku…" – plansza tej treści rozpoczyna ten przejmujący film.

Kolejne Srebrne Lwy Gdańskie przyniósł Trzosowi-Rastawieckiemu mocny dramat „Jestem przeciw” (1985) rozgrywający się w środowisku młodych narkomanów. Cztery lata później nakręcił dramat obyczajowo-społeczny „Po upadku. Sceny z życia nomenklatury” (1989), oparty na powieści Tadeusza Siejaka „Próba”, a następnie po serii niezwykle interesujących dokumentów (m.in. „Lider”, 1990; „Pułkownik Kukliński”, 1997, „…powinniście być wdzięczni Stalinowi”, 1999) – 8-odcinkowy serial biograficzny „Marszałek Piłsudski” (2001), gdzie w tytułowego bohatera wcieliło się dwóch aktorów: młodego zagrał Mariusz Bonaszewski, starego – Zbigniew Zapasiewicz.

Andrzej Trzos-Rastawiecki był mistrzem łączenia środków wyrazowych kina dokumentalnego i fabularnego, czego najlepszym przykładem jego dokumenty, fabuły, a także opowieści znajdujące się gdzieś na styku tych dwóch rodzajów kina, jak „…gdziekolwiek jesteś, panie Prezydencie…” czy „Marszałek Piłsudski”. W 2012 roku podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni został uhonorowany nagrodą za całokształt twórczości, a rok później odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla polskiej kultury oraz osiągnięcia filmowe.

Jerzy Armata/gw
SFP
Ostatnia aktualizacja:  8.04.2019
Zobacz również
fot. AKPA
Zmarł Jerzy Wójcik
Nie żyje Włodzimierz Pomianowski
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2020
Scroll