PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Komunikaty
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
1997

Miasteczko

Dokumentalny, Biograficzny, Polska, 46 min
plakat: Miasteczko
Reżyseria: Jacek Gąsiorowski
Scenariusz: Jacek Gąsiorowski
Obsada aktorska
Opis filmu
Znajomi uśmiechali się pobłażliwie bądź nawet pukali w czoło na wieść, że pięćdziesięcio dziewięcioletni, zamożny kuśnierz porzuca dobrze prosperujący zakład, by zająć się tak niepoważnym zajęciem jak malowanie. Ale bohater filmu nic sobie nie robił z prześmiewców. Zrobił już wszystko dla swej rodziny. Zabezpieczył ją finansowo, wykształcił dzieci. Teraz mógł oddać się młodzieńczej pasji. Pierwsze obrazki niczym nie różniły się od dzieł innych niedzielnych malarzy - "widoczki", pejzaże, obrazki z zaułków Paryża. Ale pewnego dnia amator namalował coś zupełnie innego, coś, czego nie oglądał od czterdziestu pięciu lat: maleńki drewniany domek zapamiętany z dzieciństwa. Potem powstały kolejne wizerunki chatek i krzywych uliczek pełnych przechodniów w dziwnych, egzotycznych strojach. Malarz mozolnie rekonstruował dawno zaginiony świat, jak z obrazów Chagalla. Chaim Beller urodził się w 1914 roku w Grodzisku koło Łańcuta. Dzieciństwo, choć biedne, wspomina ciepło. Miał wielu przyjaciół i towarzyszy zabaw zarówno w żydowskiej, jak i polskiej społeczności miasteczka. Trudniejsze chwile przeżywał w szkole, gdy katecheta wchodzący do klasy na lekcję religii już na progu gromko komenderował: "Żydzi - wychodzić!" Także w okresie Bożego Narodzenia bywało nieprzyjemnie. Nie należało wytykać nosa z domu. Młodzi, co bardziej krewcy katolicy wracający z mszy nie mogli powstrzymać się od poszarpania za pejsy spotkanego chałaciarza bądź wybicia szyby w oknie jakiemuś "bogobójcy". W miarę upływu lat konflikt narastał. Endeckie hasła "nie kupuj u Żyda" zyskiwały posłuch w narodzie. Trzeba było zamykać nędznie prosperujące interesy. W 1928 roku, wzorem wielu innych rówieśników, czternastoletni Chaim opuścił na zawsze rodzinne strony. Ruszył przez zieloną granicę do Czechosłowacji, a potem do Belgii i Francji. Tam osiadł na stałe. Marzył o sztuce, lecz twarda rzeczywistość zmusiła go do pogoni za chlebem. Poszczęściło mu się. Został kuśnierzem, dorobił się własnego zakładu, przetrwał Zagładę. Miał już szósty krzyżyk na karku, gdy powrócił do młodzieńczych pragnień. Jego malarskie próby spotkały się z bardzo przychylną oceną. Prace amatora ukazały się w albumie opublikowanym przez renomowane wydawnictwo i wystawiono je w galeriach. Sprzedał sporo obrazów. Po raz pierwszy odwiedził rodzinne strony podczas wycieczki do Polski z okazji obchodów rocznicy powstania w gettcie warszawskim. Wybrał się tam na krótko, samotnie, odłączając od swej grupy. Kamera realizatorów filmu towarzyszy kolejnej, już dłuższej, nostalgicznej wyprawie Chaima Ilexa Bellera do Grodziska. Miasteczko zmieniło się nie do poznania. Z dawnego żydowskiego "sztetl" przetrwało niewiele. Nawet ślad nie pozostał po chederze i synagodze. Cmentarz zarósł laskiem. Tylko gdzieniegdzie spod roślinności wystają szczątki pogruchotanych macew. Żyją jednak ludzie, którzy zachowali pamięć o dawnych czasach. Przybysz spotkał znajomych sprzed siedemdziesięciu lat. Potrafią wskazać niczym nieoznakowane miejsce obok kirkuta, gdzie pogrzebano zwłoki dwustu grodzieńskich Żydów zamordowanych przez nazistów. Opowieść o losach Bellera jest jednocześnie lekcją naszej trudnej i skomplikowanej historii najnowszej. Nie brak w niej obolałych miejsc i jątrzących się nadal ran. Niełatwo je uleczyć, choć warto się starać. Takimi próbami są zajęcia w miejscowej szkole poświęcone dziejom stosunków polsko-żydowskich, piękny film Jacka Gąsiorowskiego, oraz wieńczące dokument post scriptum księdza profesora Józefa Tischnera.
www.tvp.com.pl
opis redakcji
Dane produkcji
ROK PRODUKCJI:
1997
KRAJ PRODUKCJI:
Polska
JĘZYK PRODUKCJI:
polski
RODZAJ / GATUNEK:
Dokumentalny, Biograficzny
TYTUŁ ORYGINALNY:
Miasteczko
PRODUKCJA:
Telewizja Polska - II Program, Agencja Produkcji Filmowej, Casting Service Film
Dane techniczne
CZAS:
46 min
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2020
Scroll