PORTAL
start
Aktualności
Filmy polskie
Box office
Baza wiedzy
Książki filmowe
Dokument
Scenarzyści
Po godzinach
Blogi
Konkursy
SFP
start
Wydarzenia
Pożegnania
Zostań członkiem SFP
Informacje
Dla członków SFP
Kontakt
ZAPA
www.zapa.org.pl
Komunikaty
Informacje
Zapisy do ZAPA
Kontakt
KINO KULTURA
www.kinokultura.pl
Aktualności
Informacje
Repertuar
Kontakt
STUDIO MUNKA
www.studiomunka.pl
Aktualności
Informacje
Zgłoś projekt
Kontakt
AKTORZY POLSCY
www.aktorzypolscy.pl
Aktualności
Informacje
Szukaj
Kontakt
FILMOWCY POLSCY
www.filmowcypolscy.pl
Aktualnosci
Informacje
Szukaj
Kontakt
MAGAZYN FILMOWY
start
O magazynie
Kontakt
STARA ŁAŹNIA
www.restauracjalaznia.pl
Aktualności
Informacje
Rezerwacja
Kontakt
PKMW
start
Aktualności
Filmy
O programie
Kontakt
Portal
SFP
ZAPA
Kino Kultura
Studio Munka
Magazyn Filmowy
Stara Łaźnia
PKMW
Aktorzy Polscy
Filmowcy Polscy
MENU
BAZA WIEDZY
ANIMACJA
Owiany legendą, z estymą przywoływany i omawiany we wszystkich historiach światowej animacji. Zdobywca Grand Prix na Wystawie Światowej w Brukseli w 1958 roku.
Ostatnie wspólne dzieło dwóch wielkich plastyków i filmowców: Jana Lenicy i Waleriana Borowczyka. Hołd złożony ukrytym mocom kinematografii wyzwolonej i nieznającej granic. To w tym filmie peruka niczym kudłate monstrum pożera i pochłania wszystko, co znajdzie się w jej zasięgu, włącznie z opróżnieniem butelki mleka. Dwóch fechtmistrzów wykonuje swój taniec parad, zasłon, ripost i sztychów przed kamerą, w kunsztownej barwnej transpozycji klasycznych XIX-wiecznych kadrów prekursora kinematografii Étienne’a-Julesa Mareya, a piękna samotna brunetka ustylizowana na Juliette Greco (Ligia Branice-Borowczyk) pożądliwie pieści i z czułością całuje zimną głowę fryzjerskiego manekina.

Żadne skojarzenie i żaden koncept nie są tu zbyt niedorzeczne, by znaleźć swój kapitalny wyraz i poetyckie uzasadnienie w ścianach Domu wzniesionego przez Borowczyka i Lenicę. Realizatorzy poszukiwali optymalnie wyrafinowanych rozwiązań formalnych. Całość nakręcona na taśmie barwnej Agfacolor stanowi niezwykle wysmakowaną kompozycję kolorystyczną. Przydało się wieloletnie doświadczenie graficzne zdobyte przez obu filmowców, co widać dosłownie w każdym kadrze ich miniatury.

Jedenaście minut czystego kina. Ruchome obrazy na wolności poddane jedynie działaniu magii artystycznej nadorganizacji. Dwaj wybitni twórcy tego filmu za nic mają fabułę: sięgają do źródeł sztuki awangardowej, całkowicie odrzucając porządek przyczynowo-skutkowy na rzecz strumienia asocjacji, których sens wyczerpuje się w sieci relacji nawiązywanych przez jedne obrazy z drugimi.

"Dom"

Gdyby Tadeusz Peiper obejrzał Dom, zapewne uznałby go za niezrównaną ekranową ilustrację jego własnej teorii wiersza jako poematu rozkwitającego. Zaprezentowana w pierwszym ujęciu mroczna fasada secesyjnej kamienicy kryje w sobie zaskakujące bogactwo zdarzeń i napotkanych przez kamerę form. Tytułowy dom staje się tutaj podzielonym na ekranowe strofy wielopiętrowym układem plastycznym, a każda z jego poszczególnych kondygnacji odkrywa własny mikroświat, w którym dzieje się co innego. Pod pojęciem „dziania się” należy rozumieć wszelkie rodzaje ekranowych zdarzeń, w tym również rozmaite zaskakujące transformacje ukazanych obiektów. Dom okazuje się pod tym względem istną kopalnią niewyczerpanej pomysłowości i inwencji duetu Lenica – Borowczyk.

Nadrealne piękno tego unikatowego dzieła czerpie energię z wyobraźni artystycznej obu twórców i ich konsekwentnego dążenia do tego, by zmierzyć się po latach z wielką i nadal nośną tradycją francuskiej awangardy filmowej, z jej najbardziej śmiałymi eksperymentami i dziecięcą świeżością spojrzenia na świat.

P.S. Konkurencja w Brukseli była doprawdy doborowa! W międzynarodowym konkursie kina eksperymentalnego podczas Expo 58 wzięło udział aż 407 filmów, w tym wiele nakręconych przez uznanych w świecie sztuki autorów. Najlepszy okazał się Dom. Drugą nagrodę zdobyły Free radicals Nowozelandczyka Lena Lye’a. Trzecią podzieliło między siebie sześć filmów, wśród nich Dwaj ludzie z szafą Romana Polańskiego.


Marek Hendrykowski
"Magazyn Filmowy. Pismo SFP" 80/2018
  14.03.2019
Krótkometrażowcy: Astronauci
Animacja warta Poznania
Copyright © by Stowarzyszenie Filmowców Polskich 2002 - 2019
Scroll