30 sierpnia w Sokołowsku zakończyła się jubileuszowa, 15. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Hommage à Kieślowski. Tegoroczne wydarzenie odbywało się pod hasłem „Człowiek na granicy”, w 30. rocznicę śmierci Krzysztofa Kieślowskiego i 60. rocznicę jego reżyserskiego debiutu. Była to również trzecia z rzędu edycja realizowana we współpracy polsko-czeskiej. Festiwal został objęty Honorowym Patronatem Europejskiej Akademii Filmowej.
W uroczystej inauguracji wydarzenia uczestniczyła marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska
– Znać tę twórczość, zapoznawać się z nią coraz lepiej – to jest nasze zobowiązanie. Kieślowski jest dla nas bardzo ważny, jest ważny dla kultury polskiej, dla kultury europejskiej i światowej – powiedziała marszałek Senatu. – W dzisiejszych czasach, kiedy tak bardzo wszyscy potrzebujemy zrozumieć świat, w którym jesteśmy, zbudować naszą odporność, bez kultury, bez takich miejsc to nie mogłoby się udać – dodała.
Medale Senatu i odznaki dla osób tworzących festiwal
Jubileusz stał się również okazją do uhonorowania osób, które od lat rozwijają działalność kulturalną w Sokołowsku. Bożenna Biskupska i Zuzanna Fogtt otrzymały Medale Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, wręczone przez marszałek Małgorzatę Kidawę-Błońską. Irena „Ajka” Tarasow i Diana Dąbrowska zostały natomiast uhonorowane odznakami honorowymi „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Wyróżnienia stanowią wyraz uznania zarówno dla ich osobistego dorobku, jak i wieloletniej pracy na rzecz festiwalu, Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego oraz rozwoju Sokołowska jako ważnego ośrodka kultury.
Archiwum Krzysztofa Kieślowskiego Skarbem Europejskiej Kultury Filmowej
Jednym z najważniejszych wydarzeń jubileuszowej edycji była uroczystość włączenia Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego do listy Skarbów Europejskiej Kultury Filmowej – Treasures of European Film Culture, prowadzonej przez Europejską Akademię Filmową. Na budynku historycznego Kina Zdrowie odsłonięto pamiątkową tablicę potwierdzającą nowy status Archiwum.
W uroczystości uczestniczyli m.in. dyrektor Europejskiej Akademii Filmowej Matthijs Wouter Knol, dyrektor Departamentu Prawa Autorskiego i Filmu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Dydo, wieloletnia dyrektor Europejskiej Akademii Filmowej Marion Döring, prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich Grzegorz Łoszewski, dyrektor Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego Tomasz Kolankiewicz, senator RP Jerzy Fedorowicz, a także przedstawiciele środowiska filmowego i instytucji kultury. Ceremonię poprowadziła dyrektorka artystyczna festiwalu Diana Dąbrowska.
Archiwum w Sokołowsku znalazło się wśród dziesięciu obiektów włączonych do programu Europejskiej Akademii Filmowej w 2026 roku. Lista obejmuje miejsca o szczególnym znaczeniu dla historii europejskiego kina, które powinny być chronione i zachowane dla przyszłych pokoleń. Wyróżnienie sokołowskiego Archiwum jest nie tylko hołdem dla dorobku Krzysztofa Kieślowskiego, lecz także uznaniem wieloletniej pracy Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ nad gromadzeniem, digitalizacją, opracowywaniem i upowszechnianiem spuścizny reżysera.
W stronę Instytutu im. Krzysztofa Kieślowskiego
Podczas pobytu w Sokołowsku marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska odwiedziła Archiwum i Laboratorium Kultury, gdzie prezentowane są oryginalne scenariusze, scenopisy, fotografie i inne materiały związane z twórczością Kieślowskiego. Spotkała się również z przedstawicielami środowiska kultury, aby porozmawiać o idei powołania Instytutu im. Krzysztofa Kieślowskiego.
Dni kina, spotkań i rozmów
Czterodniowy program Hommage à Kieślowski obejmował projekcje filmów, spotkania z twórcami, dyskusje, wystawy, wydarzenia performatywne oraz prezentacje projektów inspirowanych twórczością autora „Dekalogu”. Wśród gości festiwalu znaleźli się m.in. Bracia Quay, Krystyna Janda, Katarzyna Figura, Cezary Pazura, Olaf Lubaszenko, Mirosław Baka, Jacek Petrycki, Piotr Jaxa oraz Maria Kieślowska i Marta Kieślowska-Hryniak. Podczas gali uczczono także minutą ciszy pamięć Krzysztofa Piesiewicza – scenarzysty, prawnika, senatora RP i wieloletniego współpracownika Krzysztofa Kieślowskiego.
Festiwal zakończyła gala 3. edycji Konkursu Krótkich Form Filmowych. Grand Prix otrzymał film „Macocha” w reżyserii Adama Porębowicza, który zdobył również Nagrodę Specjalną Marii Kieślowskiej.
Żywe dziedzictwo Kieślowskiego
Jubileuszowa edycja potwierdziła szczególne miejsce Sokołowska na mapie europejskiej kultury filmowej. Włączenie Archiwum do programu Europejskiej Akademii Filmowej oraz wyróżnienia dla osób od lat tworzących festiwal są wyrazem uznania dla konsekwentnej pracy nad zachowaniem dziedzictwa Krzysztofa Kieślowskiego – nie jako zamkniętego rozdziału historii kina, lecz jako żywego źródła pytań, inspiracji i rozmowy o współczesnym człowieku.
„Macocha” z Grand Prix 3. edycji Konkursu Krótkich Form Filmowych w Sokołowsku
Podczas gali, która odbyła się 30 sierpnia w Kinie Zdrowie w Sokołowsku, poznaliśmy laureatów 3. edycji Konkursu Krótkich Form Filmowych. Grand Prix zdobyła „Macocha” w reżyserii Adama Porębowicza. Film otrzymał również Nagrodę Specjalną Marii Kieślowskiej, a jego scenarzyści – Adam Porębowicz i Dorota Chrobak – siedmiodniowy pobyt rezydencyjny w Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego.
Jury w składzie: Olaf Lubaszenko – przewodniczący, Marta Hryniak, Piotr Jaxa, Maciej Buchwald, Anna Tatarska oraz Marcin Modzelewski, laureat ubiegłorocznego Grand Prix, przyznało następujące nagrody:
Grand Prix – 3 000 zł brutto - „Macocha”, reż. Adam Porębowicz, Studio Munka SFP
Wyróżnienia specjalne – po 1 500 zł brutto
- „Bez reszty”, reż. Jakub Prysak, Studio Munka SFP
- „Nibylandex”, reż. Agata Kapuścińska, Warszawska Szkoła Filmowa
Wyróżnienie specjalne – siedmiodniowy pobyt rezydencyjny w Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego w Sokołowsku - Adam Porębowicz i Dorota Chrobak – scenarzyści filmu „Macocha”, Studio Munka SFP
Nagroda Publiczności – 1 000 zł brutto - „Rzeczy znalezione”, reż. Wiktoria Kwoka, PIKAY, Notrom Productions
Nagrody partnerów
- Nagroda Specjalna Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu – usługa produkcyjna o wartości 20 000 zł brutto dla „Nibylandex”, reż. Agata Kapuścińska, Warszawska Szkoła Filmowa
- Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Filmowców Polskich – 3 000 zł brutto dla „No Right Turn”, reż. Kamil Domaradzki, produkcja niezależna
- Nagroda Specjalna Marii Kieślowskiej – 2 000 zł brutto dla filmu „Macocha”, reż. Adam Porębowicz, Studio Munka SFP
Do finału konkursu zakwalifikowano dziesięć krótkometrażowych filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych. Ich pokazy odbywały się podczas 15. edycji Festiwalu Filmowego Hommage à Kieślowski, zorganizowanej w Sokołowsku w dniach 27–30 sierpnia 2026 roku. Tegoroczna odsłona festiwalu przebiegała pod hasłem „Człowiek na granicy” i została objęta Honorowym Patronatem Europejskiej Akademii Filmowej.
Konkurs Krótkich Form Filmowych odbył się po raz pierwszy w 2024 roku. Jest skierowany zarówno do studentów i absolwentów szkół filmowych, jak i do twórców niezależnych – bez względu na wiek i doświadczenie. Jego ideą jest prezentowanie filmów podejmujących aktualne i społecznie istotne tematy, zgodnie z humanistyczną perspektywą obecną w twórczości Krzysztofa Kieślowskiego. W ubiegłorocznej edycji do konkursu zgłoszono ponad 200 filmów.
Nagrody pieniężne i produkcyjne przyznane podczas tegorocznego konkursu miały łączną wartość 32 000 zł. Dodatkową formą wsparcia dla młodych twórców jest pobyt rezydencyjny w sokołowskim Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślowskiego.
Organizatorem Festiwalu Filmowego Hommage à Kieślowski jest Fundacja Sztuki Współczesnej In Situ.
