Scenarzyści
Biblioteka scenarzysty
LEKTURY PODSTAWOWE (w kolejności alfabetycznej nazwisk autorów)
  1. L.Aronson SCENARIUSZ NA MIARĘ XXI WIEKU, wyd. Warszawska Szkoła Filmowa i Narodowe Centrum Kultury, 2015. Monumentalny przewodnik po współczesnych technikach pisania scenariuszy filmowych; przegląd struktur narracyjnych i strategii w dewelopmencie literackim.
  2. J-C.Carriére SCENARZYSTA ALBO PODRÓŻ DO BRUKSELI, Wydawnictwo PWSFTviT, 1997, oprawa zeszytowa. Treściwy i barwnie zilustrowany przykładami z życia wybitnego francuskiego scenarzysty przewodnik dla początkujących. Przejrzyście ułożone treści, wzbogacone krótkimi fragmentami scenariuszy.
  3. S.Field, W.Rilla PISANIE SCENARIUSZA FILMOWEGO, Wydawnictwo ART-Program, 1998. Klasyczna i obecnie unikalna w Polsce pozycja podręcznikowa. Syd Field, guru w branży, jako pierwszy opracował dokładnie tzw. paradygmat scenariusza filmu fabularnego. Jego rozwiązania i wskazówki warsztatowe są najczęściej cytowane w innych podręcznikach scenariopisarstwa.
  4. J.Fleischer CZTERY WYKŁADY O PISANIU SCENARIUSZA FABULARNEGO, Wydawnictwo PWSFTViT, 1997, oprawa zeszytowa. Przewodnik dla początkującego scenarzysty, omawiający przystępnie 4 fazy pracy autora: pomysł (idea), zarys (outline), szkic scenariusza (treatment) oraz sam scenariusz (screenplay).
  5. R.G.Frensham JAK NAPISAĆ SCENARIUSZ, Wydawnictwo Literackie, 1998 (z posłowiem Tadeusza Lubelskiego). Podręcznik brytyjskiego organizatora kursów scenariopisarskich. Podręcznik wydany w serii wydawniczej „Ucz się sam” co podkreśla recenzent, oceniając książkę jako „samouczek dla zawodowców”.
  6. W.Goldman PRZYGODY SCENARZYSTY , wyd. IF Agencja Scenariuszowa, 1999. Autobiografia znanego amerykańskiego scenarzysty opisująca ciekawie realia Hollywood, pełna wskazówek warsztatowych, z zacytowanym całym scenariuszem filmu „Butch Cassidy i Sundance Kid”.
  7. M.Hendrykowski SCENARIUSZ FILMOWY. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe UAM 2017. Filmoznawcza, ale z licznymi odniesieniami do praktyki, wszechstronna analiza wszystkich form i odmian scenariusza oraz jego rozlicznych funkcji, włącznie z opisem dramaturgii, zasad pisania i potencjalnym wykorzystaniem, wraz z rankingiem autora dot. polskich scenariuszy oryginalnych, adaptowanych oraz samych scenarzystów.
  8. L.Hunter KURS PISANIA SCENARIUSZY, Wydawnictwo Filmowe, 2013. Klasyczny, obszerny podręcznik scenariopisarstwa, opisujący fazy pracy krok po kroku, według legendarnego kursu autora, realizowanego na UCLA w Kalifornii.
  9. H.Jacey KOBIETA W ROLI GŁÓWNEJ. Jak tworzyć niezapomniane postaci kobiece w scenariuszach filmowych, Wydawnictwo Myśliński, 2015. W książce omówione zostały takie problemy jak: motywacje scenarzysty przy tworzeniu postaci kobiecych i ich historii, różnice między historią bohatera i historią bohaterki, postrzeganie ról społecznych i jego wpływ na charakterystyki postaci kobiecych, sposoby przetworzenia stereotypów na temat kobiet.
  10. M.Karpiński NIEDOSKONAŁE ODBICIE. Warsztat scenarzysty filmowego, I wydanie IF Agencja Scenariuszowa 1995 (pod innym tytułem), następnie Rabid 2004 i Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 2006. Kilkakrotnie wznawiana pierwsza książka polskiego autora, doświadczonego scenarzysty, o zawiłościach scenariopisarstwa. Jako podręcznik, pozycja odwołująca się - w formie dowcipnych gawęd - zarówno do standardów amerykańskich, jak i własnych, ciekawych doświadczeń warsztatowych.
  11. B.Kosecka, K.Kubisiowska LEKTURY NA EKRANIE czyli mały leksykon adaptacji filmowych, Wydawnictwo Znak, 1999. Omówienie relacji między utworem literackim a filmem na przykładzie analizy adaptacji 22 najbardziej znanych arcydzieł różnych autorów, z uwypukleniem polskich lektur szkolnych.
  12. M.Panov/J.Wagner VISUAL STORYTELLING/NATURAL STORYTELLING, Wydawnictwo PWSFTviT, 2014, oprawa zeszytowa. Wydane w języku angielskim dwa eseje dotyczące sztuki konstruowania filmowych opowieści, bazujące w dużej mierze na osobistych doświadczeniach, prezentujące subiektywną perspektywę młodych filmowców, studentów reżyserii Łódzkiej Szkoły Filmowej.
  13. R.U.Russin, W.M.Downs JAK NAPISAĆ SCENARIUSZ FILMOWY, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2012 (ze wstępem J.Machulskiego). Najczęściej wznawiany podręcznik scenariopisarstwa w Polsce, omawiający problemy warsztatowe scenarzysty od podstaw pracy twórczej, poprzez omówienie struktury scenariusza i pozostałych zagadnień, po problematykę sprzedaży gotowego tekstu.
  14. M.Schabenbeck FORMAT SCENARIUSZA FILMOWEGO, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2008 (wstęp: C. Harasymowicz). Zbiór zasad; podręcznik formatowania scenariusza czyli jak go napisać w ujednoliconym standardzie, spopularyzowanym przez amerykański przemysł filmowy.
  15. O.Schütte PRACA NAD SCENARIUSZEM, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. Książka dla czytających scenariusze zawodowo, omawiająca m.in. podstawy dramaturgii, rozwój postaci w scenariuszu itp.; przykładowe analizy wybranych filmów niemieckich.
  16. O.Schütte SZTUKA CZYTANIA SCENARIUSZA, Wydawnictwo Biblioteka PWSFTViT, 2015. Rozwinięta i zmieniona wersja poprzednio omówionej pozycji, podkreślająca rolę współpracowników lub recenzentów scenarzysty: producenta, dramaturga, redaktora, script-doctora, konsultanta. Przykładowe analizy, także 2 polskich filmów (Trzy kolory.Biały oraz Edi).
  17. L.Seger DOSKONALENIE DOBREGO SCENARIUSZA, Wydawnictwo Myśliński, 2012. Podręcznik dla script-doctorów, konsultantów, redaktorów, autorów i współautorów, dotyczący „szlifowania” i uatrakcyjnienia scenariusza filmowego.
  18. L.Seger SCENARIUSZ DLA ZAAWANSOWANYCH, Wydawnictwo Myślinski, 2013. Zbiór przemyśleń i porad znanej konsultantki scenariuszowej na temat możliwości udoskonalenia gotowego scenariusza, z uwzględnieniem wypracowania własnego stylu. Twórcze rozwinięcie wcześniej omówionej pozycji tej autorki.
  19. L.Sher CZY Z TEGO BĘDZIE DOBRY FILM?, Wydawnictwo Myślinski, 2011. Książka dla oceniających teksty, opisująca podstawowe zasady analizy scenariusza filmowego i ucząca m.in. redakcji raportu scenariuszowego oraz profesjonalnej oceny treatmentów.
  20. J.S.Stawiński NOTATKI SCENARZYSTY, dwa tomy, Wydawnictwo Czytelnik 1979 (tom 1) i 1983 (tom 2). Autobiografia zawodowa znanego polskiego literata i scenarzysty, z bogactwem anegdot, z obszernymi fragmentami własnych scenariuszy.
  21. Ch.Vogler PODRÓŻ AUTORA.Struktury mityczne dla scenarzystów i pisarzy, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2010. Inspirujący podręcznik dotyczący archetypów i różnych koncepcji narracji; zespół wskazówek praktycznych dla autorów którzy mogą dostrzec w swoim utworze drzemiący potencjał i nowe perspektywy rozwoju scenariusza.
  22. P.Wereśniak ALCHEMIA SCENARIUSZA FILMOWEGO czyli nieznośny ból dupy, wyd.FILM S.A., oprawa zeszytowa; dodatek do miesięcznika FILM nr 5/2000, tekst dostępny także online:https://piotrweresniak.com/2009/04/11/alchemia-scenariusza-filmowego/ . Krótki i dowcipny poradnik dla początkujących scenarzystów, lapidarnie przypominających o podstawowych regułach pisania scenariuszy.

LEKTURY DODATKOWE

Większość znanych reżyserów i scenarzystów publikowała swoje scenariusze w całości lub we fragmentach, w formie:

  1. dosłownego przytoczenia ich treści
  2. w wersji noweli czy mikropowieści
  3. w formie opisu okoliczności powstania tekstu
  4. w autobiografii

Tych pozycji jak tak wiele, że nie można wyróżnić specjalnie żadnej pozycji; początkujący scenarzysta winien czytać wszystko co mu w ręce wpadnie, toteż w tym miejscu podajemy jedynie garść przykładów z polskiego rynku, wg powyższej klasyfikacji:

  1. K.Zanussi SCENARIUSZE FILMOWE (4 tomy)
  2. J.Purzycki WIELKI SZU
  3. J.Machulski NAGA PRAWDA O SEKSMISJI
  4. A.Holland MAGIA I PIENIĄDZE


Opracowanie: MJZ 2016
/ SFP  11 września 2017 15:33
Scroll